[ سوره المؤمنون ‹ 23 › : آيات 99 تا 100 ] حَتَّى إِذا جاءَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قالَ رَبِّ ارْجِعُونِ ‹ 99 › لَعَلِّي أَعْمَلُ صالِحاً فِيما تَرَكْتُ كَلَّا إِنَّها كَلِمَةٌ هُوَ قائِلُها وَمِنْ وَرائِهِمْ بَرْزَخٌ إِلى يَوْمِ يُبْعَثُونَ ‹ 100 › ترجمه : 99 - ( آنها هم چنان به راه غلط خود ادامه مىدهند ) تا زمانى كه مرگ يكى از آنان فرا رسد مىگويد : پروردگار من ! مرا باز گردانيد ! . 100 - شايد در آنچه ترك كردم ( و كوتاهى نمودم ) عمل صالحى انجام دهم ( به او مىگويند ) چنين نيست ، اين سخنى است كه او به زبان مىگويد ( و اگر باز گردد برنامه اش همچون سابق است ) و پشت سر آنها برزخى است تا روزى كه برانگيخته مىشوند . تفسير : تقاضاى ناممكن ! در تعقيب بحثهايى كه در آيات قبل پيرامون سرسختى مشركان و گنهكاران در مسير باطلشان گذشت ، در آيات مورد بحث وضع دردناكشان را به هنگامى كه در آستانه مرگ قرار مىگيرند چنين توصيف مىكند : « آنها به اين راه غلط خود هم چنان ادامه مىدهند تا هنگامى كه مرگ يكى از آنها فرا رسد » ( * ( حَتَّى إِذا جاءَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ ) * ) ( 1 ) .

--> ( 1 ) « حتى » در حقيقت غايتى است براى جمله محذوفى كه از عبارات گذشته فهميده مىشود ، و در تقدير چنين است : انهم يستمرون على هذا الحال * ( حَتَّى إِذا جاءَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ ) * « آنها بر اين طريقه ادامه مىدهند تا مرگشان فرا رسد » و اين معنى از جمله « * ( نَحْنُ أَعْلَمُ بِما يَصِفُونَ ) * » كه در دو آيه قبل آمده استفاده مىشود ( دقت كنيد ) .